1927
JAK PRACUJE LIGA MORSKA I RZECZNA NA ŚLĄSKU?
DZIAŁALNOŚĆ ODDZIAŁU L. M. i R. W KATOWICACH.
Zarząd L. M. i R. w Katowicach dążył w pierwszym rzędzie do zainteresowania ideą Ligi prowincji. W tym celu Zarząd przystąpił do objazdu gmin i magistratów województwa śląskiego, a wynikiem tej działalności było założenie Oddziałów: w Królewskiej Hucie, w Siemianowicach, w Wielkich Hajdukach, w Mysłowicach, w Chorzowie i w Rydułtowatych. Dążąc do rozwoju Oddziału Katowickiego Zarząd rozpoczął agitację indywidualną, t. j. członkowie Ligi rozdawali deklaracje swoim znajomym i w wyniku tej akcji Oddział Katowicki, mający na początku 48 członków-założycieli, powiększył się i liczy obecnie 240 członków.
Zarząd Oddziału Ligi Morskiej i Rzecznej w Chorzowie. Siedzą (od lewej ku prawej):
starszy wywiadowca policji J. Kilisz — skarbnik
właściciel drukarni Pietrowski — zastępca sekretarza, inż. M. Galwas — 2-gi wiceprezes,
inż. E. Fryczkowski — prezes, ks. proboszcz S. Szwajnoch — członek Ra dy, inżynier IV.
Konieczny— członek Rady. Stoją (od lewej ku prawej): buchalter J. Badura — sekretarz,
przodownik policji Stryczek — członek Komisji Rewizyjnej,
nadmistrz Bistyga — członek Komisji Rewizyjnej, doktór Lex — członek Komisji Re 12 wizyjnej.
W okresie sprawozdawczym Zarząd urządził odczyt „O rozbudowie portu w Gdyni", który wygłosił Dyrektor Żeglugi Polskiej p. J. Rummel. W 299-tą rocznicę zwycięstwa floty polskiej nad szwedzką Zarząd zorganizował akademję i wydał jednodniówkę. Urządzono 9 pokazów filmowych dla młodzieży i wojska, poczem filmy te, ilustrujące życie naszej marynarki wojennej i handlowej, wy pożyczono Oddziałowi w Królewskiej Hucie.
Fundusze Oddział czerpał przez inkasowanie składek od członków, przez zorganizowanie „Balu morskiego", który dał 1.400 zł. dochodu i t. d. Od p. wojewody Grażyńskiego otrzymano 500 zł. subwencji.
Do nowego Zarządu Oddziału L. M. i R. w Katowicach przez aklamację wybrano poprzedni Zarząd w całym jego składzie, dopełniając go nowymi członkami. Za rząd stanowią pp.: adwokat Antoni Rostek — prezes, inż. Młodzianowski — v. prezes, inż. Wyszyński — sekretarz, por. Tyszel — z. sekretarza, dyr. Pieniążek— skarbnik, członkowie: inż. Grabowski, kpt. Oszek, dyr. Surówka, p. Laskowska, rad ca Sikorski, mjr. Radziulewicz, inż. Nowakowski, inż. Suszyński. Zastępcy pp.: kpt. Buczek, dr. Mierzejewski, dr. Zaleski, inż. Torkiewicz, p. Koraszewska, p. Hlondowa.
DZIAŁALNOŚĆ ODDZIAŁU LIGI M. i R. W KRÓLEWSKIEJ HUCIE.
Oddział Ligi Morskiej i Rzecznej w Królewskiej-Hucie powstał w listopadzie 1926 roku, założony przez grono obywateli rozumiejących konieczność każdej pracy społecznej, szczególnie tu, na ziemi śląskiej, celem budzenia i umacniania ducha narodowego i głębokiego uświadamiania szerokich mas o bezwzględnym wa runku rozwoju i potęgi Rzeczypospolitej, jakim jest opanowanie przez nią morza. Przy współudziale pp. prezydenta miasta Spaltensteina, inż. Grabianowskiego, oraz z oddziału katowickiego Ligi pp. inż. Młodzianowskiego, adwokata Rostka i p. Radlicza, zwołano w tymże czasie pierwsze organizacyjne zebranie, poprzedzone świetną mową b. ministra przemysłu i handlu p. inż. Kiedronia.
Na tem to zebraniu, stwierdziwszy konieczność istnienia Ligi M, i R. na tutejszym terenie, obecni ukonstytuowali się w oddział Ligi i wybrali do Zarządu pp. prezesa — inż. Grabianowskiego, wiceprezesa — sędziego Wagnera, skarbnika — p. Hadryanównę, sekretarza D-ra Kmiecika oraz członków zarządu w osobach pp. inspektora szkolnego Boczka, dyrektora szkoły hutniczej inż. Karola Stasia, instruktora towarzystw sportowych polsk. kopalń skarbowych Leopolda Zająca, żeglarza-uchodźcy z nad Odry, Jana Bekiesza, k-danta rady instruktorskiej P. W. kpt. Herzoga i inż. Drozdowskiego.
Pierwszym wyrazem propagandowej działalności oddziału Ligi M. i Rz. w Król. Hucie był „bal morski" w styczniu 1927 r. który zdobył sobie ogólne uznanie.
W miesiącach następnych oddział wybudował własną stocznię do budowy statków rzecznych w Słupnej, pozostającą pod kierownictwem członka zarządu p. Bekiesza. W budowie pozostają dwa statki: transportowy o pojemności 350 ton i holownik o pojemności około 100 ton. Obydwa statki będą spuszczone na wodę w końcu września b. r.
Wyświetlano również propagandowy film morski, który obejrzało 12.000 młodzieży, załogi polskich kopalń skarbowych, Huty Królewskiej i kop. Hr. Laury Oraz szerokie masy publiczności.
W dniu 1 maja b. r. odbyło się poświęcenie bandery oddziału, której rodzicami chrzestnymi byli: pp. b. minister inż. Kiedroń, prezydent miasta Spaltenstein, dr. Gunia, przedstawiciel bratniej organizacji L. O. P. P. i pułk. Wołkowiecki. Poświęcenia dokonał ks. proboszcz Gajda, wygłosiwszy bardzo podniosłe i patrjotyczne kazanie.
Podczas Zielonych Świąt w b. r. urządził Oddział pierwszą wycieczkę do Gdyni, i z Gdyni na Hel na statkach „Lwów", „Kastor", „Hel" i „Pomorzanin", przy udziale 1100 ludzi ze wszystkich sfer i z wszystkich stron Śląska. Kierownikiem wycieczki był p. Kabierz. Szczególną pomoc i wszelkie możliwe udogodnienia okazywał w wycieczce komitet w Gdyni, kapitan portu p. kpt. Zaleski, p. generał Zaruski, burmistrz Gdyni p. Krauze, p. komandor Korytowski, dyrektor „Żeglugi Polskiej" p. Rummel, naczelnik stacji p. Szponar i kapitan statku „Lwów". Celowość wycieczki dała się widzieć w tem, iż brało w niej udział wielu z takich mieszkańców Śląska, którzy dotychczas nie wiedzieli nawet, że Polska ma swe morze, a gdy im o tem mówiono, nie wierzyli... Z okazji tej wycieczki wręczono banderę załodze torpedowca „Ślązak", ufundowaną przez magistrat Królewskiej Huty. Podczas uroczystości wręczenia bandery chór męski „Rota", złożony z urzędników Polsk. Kopalń Skarbowych, pod batutą dyr. p. Ponieckiego, odśpiewał specjalną ad hoc przez tegoż skomponowaną pieśń.
W Mysłowicach, wspólnie z tamtejszym oddziałem Ligi M. i Rz. z końcem czerwca urządzono tradycyjną uroczystość „Wianków", na rzece Przemszy.
Druga wycieczka po morzu polskiem, przy udziale 600 osób, odbyła się w dniach 14 i 15 sierpnia b. r. na statku „Gdynia". Z fundacji Oddziału powstało narazie jedno stypendium dla ucznia szkoły morskiej w Tczewie, w kwocie 450.— zł. rocznie.
Oddział Ligi M. i Rz. w Królewskiej Hucie liczy członków 700, w połowie rzeczywistych, w połowie wspierających. Posiada własne konto P. K. O. (303994) i własny lokal przy ul. Moniuszki Nr. 1. (Tel. 616).
Oto krótki i najogólniejszy zarys działalności kilkumiesięcznej propagandy od działu Ligi Morskiej i Rzecznej w Królewskiej Hucie.
Dobiegając pierwszej rocznicy swego istnienia, Oddział coraz bardziej krzepnie na siłach i pracuje nad organizowaniem i celem budzenia i pogłębiania uświadomienia w społeczeństwie, w dążeniu do sławy, wielkości i mocarstwowej potęgi. Ojczyzny.
M.J.
DZIAŁALNOŚĆ ODDZIAŁU LIGI M. i R. W CHORZOWIE.
Oddział Ligi Morskiej i Rzecznej zawiązał się w Chorzowie w czerwcu 1927 r. Zarząd Oddziału stanowią: prezes — inżynier górniczy E. Fryczkowski, 1-y wiceprezes — dyrektor Statler, 2-gi wiceprezes inżynier M. Salwas; sekretarz — p. Badura; skarbnik — wywiadowca policji — p. Kilisz.
Oddział liczy obecnie 50 członków rzeczywistych i 25 popierających.
Ze względu na to, iż Oddział powstał w centrum przemysłu górnośląskiego, trzeba oczekiwać, że liczba członków wkrótce zwiększy się wielokrotnie.
DZIAŁALNOŚĆ ODDZIAŁU LIGI M. i R. W MYSŁOWICACH.
Oddział został założony w końcu kwietnia b. r. staraniem doświadczonego żeglarza p. Leopolda Pełki.
Statek „Mysłowice" na rzece Przemszy
Idea Ligi znalazła pełne zainteresowanie i zrozumienie, tembardziej, że pod Mysłowice sięga uregulowana i uspławniona część Przemszy, która stanowi narazie dla Górnego Śląska jedyną arterję wodną, czynną już w czasach przedwojennych, a którą obecnie zaczął Oddział otaczać swą opieką, starając się zwrócić na nią uwagę szerszych kół społeczeństwa i czynników państwowych, w tych sprawach kompetentnych. W tej swej działalności nie zaniedbał Oddział Mysłowicki nawiązać bliższych i serdecznych stosunków z sąsiadującymi po lewym brzegu Przemszy - Niwką i Modrzejowem, które to miejscowości są również silnie zainteresowane w rozbudowie węglowej drogi wodnej naszego Zagłębia.
Zewnętrznym wyrazem tej łączności, dokumentującej pozatem zniweczenie do nie dawna dzielących brzegi Przemszy granicznych słupów zaborczych - były sobótki - urządzone wspólnemi siłami Mysłowic, Niwki i Modrzejowa w wigilję św. Jana na znanym trójkącie trzech mocarstw, u zbiegu Białej i Czarnej Przemszy. Ta uroczystość zebrała tysiączne rzesze ludności tak z Górnego Śląska, jak też z sąsiedniego Królestwa, a jako pierwszy występ Mysłowickiego Oddziału, znalazła zadania Ligi nie są obojętne, jak również zbudziła drzemiące siły i zachęciła wielu do zbliżenia się do sprawy dla naszego Państwa tak bardzo doniosłej. Tereny leżące w sferze działania Oddziału Mysłowickiego nad Przemszą goszczą u siebie stocznie Oddziału w Król. - Hucie, które skrzętnie budują tu i spuszczają na wodę barki węglowe jak „Krakowianka", „Ślązaczka", cztery dalsze barki są na ukończeniu i rozpoczną niebawem swe jazdy z węglem, w kierunku Krakowa. P. Pełka zbudował tu własny statek „Mysłowice", który po wbudowaniu silnika będzie holował barki i galary w górę Przemszy. Oddział Mysłowicki starał się w ciągu lata urządzić wycieczkę na polskie morze i do sąsiednich portów zagranicznych. Z powodów od Oddziału niezależnych, wycieczka ta nie doszła do skutku. Nie mniej jednak nawiązał Oddział żywą korespondencję z Żeglugą Polską, przez co urządzenie takiej wycieczki w następnym sezonie będzie wielce ułatwione. Krótkie istnienie Oddziału nie pozwoliło mu rozwinąć dotychczas szerszej działalności, zdając sobie jednak sprawę z doniosłości zadań Ligi, ma przed sobą Oddział wytknięty program i cel, do którego urzeczywistnienia dąży konsekwentnie i stale. Do zarządu należą: pp. adwokat Bruno Kudera - jako przewodniczący, Leopold Pełka i inż. Wiktor Łuczkow - jako zastępcy przewodniczącego; Wacław Majcherski - lekarz weter. jako sekretarz; Józef Tor, prof. sem. jako skarbnik. Członków liczy Oddział 70
Morze nr 10, Październik 1927 r.