2009
Powstania Śląskie (cz. 21)
Po zakończeniu powstania i represjach wobec osób wspierających stronę polską władze miasta podjęły przygotowania do wyborów. Wcześniej mianowano na stanowisko burmistrza dr Jana Radwańskiego z Chełmu Wielkiego (Chełm Śląski).
Dnia 9 listopada 1919 r. odbyły się w Mysłowicach wybory do rady miasta. Zarejestrowanych zostało siedem komitetów wyborczych: Polska Patria Socjalistyczna, Polska Partia Narodowa, Niemiecka Katolicka Partia Ludowa, Zjednoczona Partia Niemiec, Niemiecka Partia Socjalistyczna, Partia rzemieślników i robotników oraz lista urzędników niezrzeszonych. Na 8.354 uprawnionych, do urn poszło 6.748 osób. Najwięcej głosów oddano na Polską Partię Narodową, następnie Polską Partię Socjalistyczną i Niemiecką Katolicką Partię Ludową. Na 30 mandatów w radzie miasta 16 uzyskali przedstawiciele strony polskiej, co stwarzało dogodne warunki dla rozwoju polskiego życia narodowego. Mimo różnic programowych pomiędzy polskimi narodowcami i socjalistami udało się wspólnie odrzucić wniosek przedstawiony na posiedzeniu rady miasta dotyczący wydzierżawienia budynku preparandy na działalność Urzędu Skarbowego. Frakcja polska odrzuciła wniosek uzasadniając, że ulokowanie urzędu w Mysłowicach pociągnie za sobą napływ 20 rodzin niemieckich.
Polacy i Francuzi na zdjęciu zatytułowanym „Niech żyje Polska"
W myśl Traktatu Wersalskiego o przynależności państwowej Górnego Śląska miał zadecydować plebiscyt. Z obszaru objętego głosowaniem wycofane zostało wojsko niemieckie. Władzę nad rejencją opolską objęła Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa kierowana przez francuskiego generała Le Ronda. W skład komisji wchodzili też przedstawiciele Włoch i Anglii. Głównym zadaniem komisji było przygotowanie plebiscytu, natomiast wojska koalicyjne miały czuwać nad porządkiem i bezpiecznym przebiegiem głosowania. Popołudniu 2 lutego 1920 r. przybyło do Mysłowic 40 szeregowych huzarów francuskich z trzema oficerami. Szeregowców i jednego oficera umieszczono w gmachu Seminarium Nauczycielskiego (I LO), natomiast dwóch oficerów w hotelu Mühle (obecnie pogotowie przy ul. Powstańców). Dnia 6 lutego 1920 r. odbyło się w ratuszu posiedzenie rady miasta, podczas którego Felicjan Mierzejewski przywitał komendanta wojskowego, na co ten podziękował w języku francuskim.
Pod osłoną wojsk koalicyjnych mogło rozwijać się polskie życia kulturalne. Mysłowice stały się siedzibą towarzystwa gimnastycznego Sokół, rozwijał się ruch śpiewaczy, organizowano przedstawienia teatralne i konkursy języka polskiego. Jako przeciwwagę dla niemieckich, zakładano nowe kluby sportowe zrzeszające polskich sportowców. Dnia 3 maja 1920 r., z okazji obchodów uchwalenia konstytucji, ludność polska z Mysłowic wyruszyła w imponującym pochodzie na główne uroczystości do Katowic. Dostrzegając niekorzystny dla strony niemieckiej rozwój wydarzeń, biuro niemieckiego wydziału obywatelskiego wydało specjalną odezwę do mieszkańców Mysłowic.
Dariusz Falecki
Lit.: Sulik A., „Historia Mysłowic do1922 roku”. Mysłowice 2000 r.
Sprawozdanie administracyjne miasta Mysłowic za lata 1913-1923
Co Tydzień nr 12, 26 marca - 1 kwietnia 2009 roku
