Lokomotywy parowe Kolei Krakowsko-Górnośląskiej

Oto dwa pierwsze typy lokomotyw, jakie kursowały na linii kolejowej z Krakowa do Mysłowic, zaraz po jej otwarciu 13 października 1847 roku. Były to lokomotywy pochodzące z zakładów A. Borsig z Berlina - w sumie 8 sztuk, po 4 na dwa różne typy. Ta widoczna na nieoznakowanej reprodukcji litografii (górna część zdjęcia) to lokomotywa w tzw. układzie osi 1A1 przeznaczona dla pociągów osobowych. Były również 4 lokomotywy w układzie osi 1B dla pociągów mieszanych (osobowo-towarowych) i towarowych.

Historia Kolei Krakowsko-Górnośląskiej. Koncesja na budowę linii kolejowej z Krakowa do Mysłowic została podpisana 1 marca 1844 roku. Założono również odnogę ze Szczakowej do Granicy (dzisiejszy Sosnowiec-Maczki) należącą do Cesarstwa Rosyjskiego. Powstało konsorcjum, które rok później przemianowało się w Towarzystwo Kolei Krakowsko-Górnośląskiej aby 4 kwietnia 1845 roku przejąć KKG na własność. 30 kwietnia 1850 roku przeszła ona na własność państwa i została częścią Carsko-Królewskiej Kolei Wschodniej (kaiserlisch-königlische Östlichen Staatsbahn).

Oddany odcinek w 1847 roku z Krakowa do Mysłowic był pierwszą linią kolejową w Galicji. Liczył sobie 65 kilometrów, a powstała pół roku później odnoga do Granicy liczyła 1,2 km. Wielkie otwarcie nastąpiło w Krakowie. Wydarzenie to odbiło się szerokim echem w Galicji. Kolej miała tam zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Taką m.in. odnotowano wypowiedź krakowskiej przekupki: „Mówią, że ten szatański wehikuł rozwija i do 60 kilometrów na godzinę! Jezusie Nazareński! Sześćdziesiąt kilometrów! I to nawet wtedy, gdy podróżują nim damy!”

Pierwszy parowóz, który odjechał do Mysłowic nosił nazwę, jakby nie inaczej, tylko - "KRAKÓW". Najprawdopodobniej był parowozem o układzie osi 1B (patrz dolna część zdjęcia), co nie jest pewne. To srebrny model z Muzeum Historii Miasta Kraków pochodzący z 1852 roku, powstał w pracowni złotnika Karola Modesa, a był darem abdykacyjnym Króla Kurkowego Józefa Schredera, inżyniera kolejowego z Galicji.

Bibliografia:
Świat Kolei 5-1998 - "Lokomotywy parowe Kolei Krakowsko-Górnośląskiej"
"Kolej Krakowsko-Górnośląska (Krakau-Oberschlesischen Eisenbahn)" - strona www: kkstb.pl

Więcej można przeczytać w:
Leszek Mazan, "150 lat dróg żelaznych w Galicji"

Artykuł ten ukazał się na Facebook'owym forum MDH 18 grudnia 2012r.